Communicatie is een zeer breed begrip. ‘Zender’, ‘boodschap’, ‘drager’ en ‘ontvanger’ zijn vier kernbegrippen bij communi­catie. Om hun boodschap uit te dragen naar de markt is communicatie voor organisaties dus onmisbaar. In dit onderdeel van het Kenniscentrum zijn verschillende onderzoeken en artikelen opgenomen met betrekking tot het onderwerp communicatie.

‘50% van het reclamebudget is weggegooid geld, we weten alleen niet om welke helft het gaat’, is een bekend citaat over de effectiviteit van reclame. Er is veel onderzoek gedaan naar het effect van reclame op verkopen en winst, maar het is lastig gebleken om positieve verbanden aan te tonen. Desondanks blijven de meeste merken vertrouwen op reclame. Nieuw onderzoek toont aan dat dit een juiste keuze is. Reclame heeft namelijk op de lange termijn een positieve invloed op de marktwaarde van de onderneming.

In reclame is humor een van de meest gebruikte methoden om positieve gevoelens op te roepen. Humor kan bijdragen aan een betere merkattitude, maar leidt lang niet altijd tot koopgedrag. Althans, dat was de heersende opvatting. Onderzoek dat focust op ons onbewuste, toont aan dat als een product alleen al met humor wordt geassocieerd, merkattitude èn aankoopgedrag positief beïnvloed worden.

In marketingcommunicatie ligt gewoonlijk de nadruk op het zo duidelijk en eenvoudig mogelijk overbrengen van een boodschap. Uit onderzoek blijkt nu dat wanneer sterke merken met een herkenbaar merkbeeld een moeilijker te begrijpen boodschap uitzenden, dit bij de consument tot een verhoogde interesse leidt. Volgens de onderzoekers komt dit doordat hiermee de ‘comfort zone’ van de consument wordt aangetast.

In marketingcommunicatie ligt gewoonlijk de nadruk op het zo duidelijk en eenvoudig mogelijk overbrengen van een boodschap. Uit onderzoek blijkt nu dat wanneer sterke merken met een herkenbaar merkbeeld een moeilijker te begrijpen boodschap uitzenden, dit bij de consument tot een verhoogde interesse leidt. Volgens de onderzoekers komt dit doordat hiermee de ‘comfort zone’ van de consument wordt aangetast.

Traditionele massacommunicatieuitingen werken steeds minder goed. Klanten van vandaag de dag zijn niet meer te vangen met een massamedium. Communicatietechnieken zoals guerrillamarketing hebben hun intrede gedaan. Deze marketingtechniek dient volgens Cor Hospes wel aan een aantal voorwaarden te voldoen: bereik, helderheid, relevantie, opvallendheid en timing.

Je zou denken dat het genot van ‘een filmpje pakken’ daalt naarmate meer mensen in de zaal zitten. Meer bezoekers betekent immers meer geluidshinder en dus ook meer irritatie. Onderzoek toont echter aan dat dit niet altijd het geval hoeft te zijn. Het gevoel van een ‘gezamenlijk gedeelde emotie’ kan namelijk een sterk positief effect hebben en zelfs ten goede komen aan je oordeel over de film.

Commercials aan het begin van een reclameblok worden door consumenten beter onthouden dan commercials die daarna komen. Dit maakt het voor adverteerders interessant om hun commercial aan het begin van een reclameblok te plaatsen. Onderzoek toont echter aan dat met de komst van de digitale videorecorder (DVR) steeds vaker juist de laatste commercial het best wordt onthouden.

Veel brand managers worstelen met de vraag hoe ze de onderscheidende kenmerken van hun merk over het voetlicht kunnen brengen. In Nederland wordt daarbij nog niet zo vaak vergelijkende reclame ingezet. Onderzoek toont aan dat vergelijkende reclame bepaalde groepen kan aanspreken, maar ook afstoten. Afhankelijk van bepaalde persoonlijkheidskenmerken werkt òf positief, òf negatief geformuleerde vergelijkende reclame beter.

In Amerika is het een bekend fenomeen: kritische consumenten die parodieën op merken bedenken. Een voorbeeld is een foto van een patiënt in een ziekenhuisbed met een hartmonitor waarop de ‘M’ van McDonald’s te zien is, met als onderregel ‘Big Mac attack’. De vraag is wat je hier als brand manager tegen kunt doen. Onderzoek maakt duidelijk dat brand managers parodieën succesvol kunnen bestrijden, mits ze in een vroeg stadium ingrijpen.

Het is een groot dilemma voor adverteerders. Waar plaats je in een tijdschrift een advertentie? Consumenten kopen een tijdschrift omdat ze geïnteresseerd zijn in de inhoud en niet om de advertenties. Kan je dan als adverteerder een plaats in dat tijdschrift opeisen die een inhoudelijke boodschap onderbreekt? Onderzoek toont aan dat onderbrekende reclame een negatieve invloed heeft op de waardering voor die reclame.

Het komt vaak voor dat een film die in première gaat een record aantal bezoekers weet te trekken, terwijl de recensies niet altijd even lovend zijn. Relevante vraag is dus wat het effect van recensies en mond-tot-mond informatie is op de kaartverkoop. Onderzoek toont aan dat de hoeveelheid mond-tot-mond informatie meer invloed heeft dan de aard (positief vs. negatief) van die informatie.

Vergelijkende reclame is in Nederland onder bepaalde condities toegestaan (zo mag bijvoorbeeld de gemaakte vergelijking niet misleidend zijn). In Nederland wordt dit type reclame nog niet veel toegepast. Een bekend voorbeeld is Route Mobiel die haar service expliciet vergeleek met die van ANWB. Onderzoek toont aan dat vergelijkende reclame alleen onder bepaalde condities werkt.