Prijzen van producten/ diensten spelen een belangrijke rol bij het keuzeproces van consumenten. Het is dan ook van essentieel belang dat bedrijven gebruik maken van juiste prijsstrategieën om hun doelstellingen te halen en tegelijkertijd consumenten tevreden te houden. In dit deel van het Kenniscentrum worden verschillende onderzoeken naar prijsstrategieën toegelicht.

Uit de prijszetting van een merkproduct vormen consumenten – bewust of onbewust – zich een mening over de kwaliteit ervan. Eenzelfde product met verschillende prijsstellingen kan zelfs tot geheel verschillende beoordelingen leiden. De vraag in deze is wat het effect is van prijspromoties. Leiden consumenten de kwaliteit dan toch nog af van de oorspronkelijke prijs, of leidt een prijspromotie ook tot een lagere kwaliteitsperceptie?

Op de vraag: 'Hoe duur was het pak Douwe Egberts koffie dat u zojuist heeft gekocht?' kunnen maar weinig mensen het exacte antwoord geven. Met andere woorden, veel consumenten zijn eigenlijk niet zo goed op de hoogte van de prijzen die ze voor hun boodschappen betalen. Maar als zij hun keuze niet baseren op de daadwerkelijke prijs, waar baseren ze deze dan wel op? En in welke mate worden ze daarbij nog beïnvloed door aanbiedingen?

Als je boodschappen doet, staat van te voren nooit precies vast wat er allemaal in je winkelwagen belandt (althans, bij de meeste consumenten niet). Op basis van onderzoek weten we dat gemiddeld 59% van de supermarktaankopen niet gepland is en slechts 30% gepland is tot op merkniveau. Onderzoek laat zien dat consumenten ruimte in hun hoofd openlaten om ongeplande aankopen te kunnen doen. Grote vraag is hoe je daar met promoties op kunt inspringen.

Voor veel huishoudens geldt dat er aan het einde van het salaris altijd nog een stukje maand over blijft. Veel van deze huishoudens proberen met een budget te werken en letten tijdens het boodschappen doen sterk op de prijzen. Onderzoek laat zien dat huishoudens met een beperkt budget de prijs van hun boodschappenmandje onderschatten, waardoor ze al gauw te veel uitgeven. Een bijkomend nadelig effect is dat deze shoppers hiervoor met de beschuldigende vinger naar de retailer wijzen.

In tijden van recessie letten veel consumenten op de kleintjes. Retailformules springen daar op verschillende manieren op in. Jumbo supermarkten en BCC hanteren de EDLP-strategie (‘everyday low pricing’). Albert Heijn maakt gebruik van ‘hi-lo pricing’, een strategie waarbij grote prijskortingen worden gegeven. De vraag is welke strategie het meest lucratief is en hoe je bij ‘hi-lo pricing’ na een korting consumenten weer aan de gewone prijs kunt laten wennen.

Beoordelen we een product puur op z’n intrinsieke eigenschappen of zouden we ons ook door de context van andere producten laten beïnvloeden? Twee onderzoekers stelden vast dat de prijs die we voor een bepaald model auto willen betalen, sterk wordt beïnvloed door de prijzen van de auto’s die er omheen staan. Hoewel dat niet voor alle consumenten geldt...

Het bundelen van twee producten en er één als gratis aan te bieden, is een veel gebruikt promotiemiddel. Denk aan een scheersysteem met ‘gratis’ scheerschuim. Een dergelijke promotie kan de verkoop van de bundel sterk bevorderen, maar onderzoek wijst uit dat de waarde van beide producten in de ogen van de consument hierdoor daalt. Met als gevolg dat consumenten na de promotie minder geld voor de individuele producten over hebben.

Winkeliers passen diverse sales promotion technieken toe om de omzet een 'boost' te geven. Een negatief effect van dit soort acties is dat het kopers aantrekt die alleen maar vanwege de actie kopen; de zogenoemde 'koopjesjagers'. De veronderstelling is dat deze consumenten de bedrijfswinst sterk drukken, omdat ze alleen afgeprijsde artikelen kopen. Onderzoek toont aan dat dit niet zo is. Koopjesjagers maken een klein deel uit van het klantenbestand en drukken de bedrijfswinst minimaal.

Om consumenten tot de koop van een product aan te zetten, is ‘sales promotion’ een krachtig instrument. Een klassieke vorm van ‘sales promotion’ is directe prijskorting. Steeds vaker wordt deze vorm van 'sales promotion' vervangen door bij het product een cadeau te geven. Voorbeeld is een kleurenprinter bij de aanschaf van een PC. Onderzoek toont aan dat een ‘free gift’ minder afbreuk doet aan de prijs/ kwaliteitverhouding van het gekochte product, dan een directe prijskorting.

Consumenten worden in het dagelijks leven regelmatig geconfronteerd met prijsverhogingen. Soms worden prijsverhogingen geaccepteerd, in andere gevallen niet. Belangrijk voor aanbieders is te weten hoe een prijsverhoging een zo hoog mogelijke acceptatie kan krijgen (de zogenoemde ‘waargenomen eerlijkheid’). Onderzoek wijst uit dat waargenomen eerlijkheid afhangt van de gecommuniceerde oorzaak.

Stel u wilt in een supermarkt batterijen kopen. In de gangpaden ziet u dat producten zoals melk en keukenrollen sterk zijn afgeprijsd. Eenmaal bij de batterijen aangekomen, constateert u dat de prijs twee maal zo hoog is als normaal. U besluit de batterijen niet te kopen; vraag is of u de melk en de keukenrollen wel koopt. Onderzoek toont aan dat consumenten winkeliers voor dit soort negatieve ervaringen 'afstraffen' en winkeliers die met prijzen stunten juist belonen door er meerdere producten te kopen.