Reputatie verwijst naar de bekendheid van een organisatie en de waardering die deze bij verschillende stakeholders geniet. De waarde van een reputatie wordt bepaald door de mate waarin de belofte en de bewijsvoering op elkaar aansluiten. Reputatiemanagement heeft als doel aan voorkeur (offensief) en vertrouwen (defensief) te bouwen. In dit deel van het Kenniscentrum lees je meer over reputatiemanagement.

Iedereen is het er wel over eens dat een verhaal kan helpen bij het overbrengen van een merkboodschap. Maar welke elementen van een verhaal zijn daarvoor het meest van belang? Taiwanese wetenschappers hebben daarom onderzocht wat de invloed is van authenticiteit, bondigheid, ommekeer en humor op het succes van een brand story. Zij hebben tevens gekeken of er verschillen zijn tussen producttypen.

Bedrijven met een goede reputatie presteren beter dan hun concurrenten, maar hoe zo’n reputatie kan worden opgebouwd is vaak niet duidelijk. Veel bedrijven geven bijvoorbeeld geld aan goede doelen of zijn druk met MVO. Het is echter de vraag of dergelijke activiteiten in de strategische keuzes van het bedrijf zijn verankerd. Als dit niet het geval is, leiden ze al gauw tot een minder consistente en daarmee ook minder geloofwaardige reputatie. Dowling en Moran presenteren een model dat weergeeft hoe je vanuit de strategie een reputatie kunt opbouwen.

Het Organizational Identity Dynamics model van Hatch en Schultz bouwt voort op de gedachte van de sociaal psycholoog Mead; met zijn theorie over het proces hoe mensen hun identiteit ontwikkelen. Net als bij personen worden organisaties geconfronteerd met wat anderen van hen vinden. Organisatie-identiteit is een gradueel veranderend proces waarbij de conversatie plaatsvindt tussen de organisatiecultuur en het imago van de organisatie bij haar stakeholders.

R. Edward Freeman (1994) wordt beschouwd als de voorvechter en grondlegger van de (multi-) stakeholderbenadering. Hij pleitte er voor om bij het vaststellen van het ondernemingsbeleid naast stockholders (i.e. shareholders) ook stakeholders te betrekken. Michael Jay Polonsky heeft een stappenplan beschreven dat hierin voorziet. Het stappenplan is ontwikkeld om stakeholders en hun belangen in kaart te brengen.

Het is in onze cultuur gebruikelijk om excuses aan te bieden als er iets fout is gegaan. Ook CEO’s van bedrijven moeten nogal eens diep in het stof bijten. Zo bood Akio Toyoda in februari 2010 het Amerikaanse Congres zijn excuses aan, voor de vermeende problemen met diverse modellen van het merk Toyota. De vraag is of dergelijke verontschuldigingen wel het gewenste effect hebben. Onderzoek toont aan dat het maken van excuses vaak niet voldoende is om de band tussen de betrokken partijen volledig te herstellen.

Veel communicatiespecialisten zijn van mening dat corporate reputatie positief bijdraagt aan het bedrijfsresultaat. Op basis van deze overtuiging zijn onderzoekmodellen ontwikkeld die de factoren benoemen waaruit reputatie is opgebouwd. Toch is er maar weinig hard onderzoek gedaan naar de relatie tussen een positieve corporate reputatie en de bedrijfsresultaten van een onderneming. Smith, Smith en Wang onderzochten deze relatie om te bepalen of bedrijven met een positieve reputatie een economisch voordeel hebben.

Als een bedrijf één specifieke beroemdheid vastlegt om een merk te promoten, kan negatieve publiciteit rond die persoon afstralen op het merk. Denk bijvoorbeeld aan de commotie die het afgelopen jaar ontstond rond het gedrag van golfer Tiger Woods en de merken Nike en Accenture die hij vertegenwoordigde. Onderzoek toont aan dat dit probleem voorkomen had kunnen worden door een andere manier van sponsoring te kiezen.

Het Reputation Quotient model werd door Fombrun, Gardberg en Sever in 2000 voor het eerst gepubliceerd in het Journal of Brand Mana­gement. In het model worden zes dimensies van corporate reputation onder­scheiden, gemeten over 20 kenmerken. Het model is ontstaan op basis van desk research, vragenlijstonderzoeken in diverse branches en focusgroepen. Het beoogt de reputatie van een organisatie bij meerdere stakeholder groepen te meten.

Menig directie worstelt met de vraag hoe zij hun visie, missie en waarden in de organisatie tot bloei kunnen laten komen. Voor medewerkers blijven dit soort 'boodschappen' namelijk vaak vaag en abstract. Eenvoudige verhalen blijken een veel betere manier om de visie, missie en waarden over te dragen. Elke organisatie zou dus een verhaal moeten hebben, een 'corporate story'.

In hun Corporate Identity/ Corporate Image model benoemen Birkigt en Stadler vier dimensies van corporate identity. Hierbij vormen drie 'instrumenten' (in de buitenste cirkel) de concrete uitingsvormen van de dieper liggende 'persoonlijkheid' van de organisatie (midden van de cirkel). Corporate identity heeft betrekking op het totaal aan uitingsvormen (symboliek, communicatie en gedrag) waarmee een organisatie haar persoonlijkheid uitdraagt.

Als het om duurzaam gedrag gaat, wordt wel gesteld dat er een verschil is tussen de burger en de consument. Als burger zijn we allemaal voorstander van het nastreven van duurzaam gedrag. Maar als consument zijn we lang niet altijd bereid daar meer voor te betalen. Communicatie is er mede op gericht mensen te overreden. Vooral als het gaat om het stimuleren van duurzaam gedrag blijkt dat de insteek van de boodschap van groot belang is om consumenten tot het gewenste gedrag aan te zetten.

Kunnen zaken en maatschappelijke verantwoordelijkheid (CSR - corporate social responsibility) samengaan? Porter stelt dat dit kan - en zelfs moet - om op lange termijn concurrerend te blijven. Ondernemerschap en CSR zijn volgens hem afhankelijk van elkaar; zonder goede samenleving geen goede bedrijven en zonder goede bedrijven geen goede samenleving. Porter stelt verder dat CSR strategisch moet worden ingezet, wat betekent dat slechts issues moeten worden gekozen, waar een bedrijf een duidelijk concurrentievoordeel mee kan behalen.

Het corporate merk is één van de meest belangrijke strategische ‘assets’ waarover een bedrijf kan beschikken. Ondernemingen die hun corporate merk effectief managen kunnen een duurzaam concurrentievoordeel behalen, zelfs in hyperconcurrerende wereldmarkten. Een belangrijk wapen dus in de (strategische) strijd om de gunst van de stakeholder. Het boek Taking brand initiative behandelt dit thema en bestaat uit drie delen: ‘the basics’ (hoofdstuk 1 tot en met 4), ‘managing corporate brands’ (hoofd­stuk 5 tot en met 7) en ‘pulling it all together’ (hoofdstuk 8 en 9).

• Anthonissen (2002): In de naam van de faam; wat bedrijven en hun leiders groot maakt, een gids voor reputatiemanagement.
• Davies, Chun, Vinhas da Silva, Roper (2003): Corporate reputation and competitiveness.
• Fombrun, Riel, van (2004): Reputatiemanagement; hoe succesvolle ondernemingen bouwen aan sterke reputaties.
• Jagt, van der (2004): Corporate reputatiemanagement; bouwen aan vertrouwen in het transparantietijdperk.
• Stamsnijder (2010): De vent is de tent; reputatiemanagement in de praktijk.